Page 42 - Öncelik Yayınları - EnBasitFen 6. Sınıf
P. 42
4. ÜNİTE
MADDE VE ISI
MADDE VE ISI
Video anlatım için
kodu okutunuz
- MADDELERİN ISI İLETKENLİKLERİ -
Sıcaklığı farklı olan maddeler arasında meydana gelen enerji akışına ısı alışverişi denir. Isı akışı sıcak maddeden soğuk maddeye doğru
gerçekleşir ve sıcaklıklar eşitleninceye kadar devam eder.
Isı, maddeyi oluşturan taneciklerin birbirine çarpması sonucu aktarılır. Isı enerjisinin iyi iletilmesini sağlayan maddelere ısı iletkeni
denir. Altın, gümüş, bakır, çinko, demir, alüminyum gibi bazı maddeler ısı iletkenlerine örnek verilebilir. Isı iletkenlerinin ısıyı iletme
durumları da birbirinden farklıdır. Örneğin; gümüşün iletkenliği, demirin iletkenliğinden fazladır. Bazı maddelerin ısı iletkenliği çoktan
aza doğru aşağıdaki gibi sıralanabilir.
Gümüş Bakır Altın Alüminyum Çinko Demir
Bütün maddeler ısıyı iyi iletmez. Isıyı iletmeyen bu maddelere ısı yalıtkanı denir. Tahta, pamuk, plâstik, cam yünü, melamin, seramik,
köpük, kum, hava, saman gibi maddeler ısı yalıtkanı maddelere örnek verilebilir.
Cezve, tava, tencere gibi araçlar ısıyı iyi ileten maddelerden yapılır. Böylece ısı enerjisi ihtiyaç olan yere daha hızlı aktarılır. Ancak bu
araçların sapları yani tutulan kısımları bakalit, ahşap, plâstik gibi ısı yalıtkanı maddelerden yapılır ve böylece elimiz yanmaz.
Katı, sıvı ve gaz hâldeki maddeleri oluşturan taneciklerin arasındaki mesafeler farklıdır. Bu mesafe genellikle katı hâldeki maddelerde
en az, gaz hâldeki maddelerde ise en fazladır. Bu yüzden taneciklerin titreşim hareketi yaparak ısıyı iletmesi katılarda en kolay, gazlarda
ise en zordur. Tahta, plâstik, yün gibi maddelerin tanecikleri sıkı olmasına rağmen daha yavaş titreştikleri için ısı yalıtkanı olan
maddelerdir.
41

