Page 53 - 00_en_basit_fen_8
P. 53
MADDE DÖNGÜLERİ VE Kodu Okutarak Video
ÇEVRE SORUNLARI Anlatımlarına Ulaşabilirsiniz.
AZOT DÖNGÜSÜ
Atmosferdeki gazların % 78'ini azot gazı oluşturur.
Proteinlerin yapısında da azot bulunur.
Bazı mikroorganizmalar hariç canlılar azot gazını atmosferden doğrudan doğruya alıp kullanamazlar. Bitkiler azotu topraktan,
hayvanlar ise bitkisel besinlerden alırlar. Atmosferdeki azotun toprağa bağlanması iki şekilde gerçekleşir.
Birincisi, atmosferdeki azot, şimşek veya yıldırım olayları sonucu azotlu bileşiklere dönüşerek su ile birleşip toprağa geçer.
Topraktaki azotlu bileşikler önce bitkilerin yapısına sonra da besin zinciri yolu ile hayvanların yapısına geçer.
İkincisi, baklagillerin köklerindeki azot bağlayıcı bakteriler havadaki serbest azotu tutarak baklagillerin yapısına aktarılmasını
sağlar.
Canlıların atıkları veya ölüleri ayrıştırıcı bakteriler tarafından çürütülür ve amonyağa dönüştürülür. Topraktaki bazı bakteriler de
amonyağı, bitkilerin kullanabileceği azot tuzlarına dönüştürür. Bazı bakteriler ise topraktaki fazla azotu tekrar atmosfere
karıştırır.
52
