Page 230 - 2020_2021_mantik_muh

TEST | 43 Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları - VI

1.

¾ Betimleyici anlatım; kısaca, kelimelerle resim çizme sanatıdır diyebiliriz. Varlıkların niteliklerini, durumlarını,
renklerini vs. bildiren sözcüklere sıkça yer verilir. Görselliği ön plana çıkarma amaçlardan biridir. Duyulardan
yararlanılabilir. İzlenim kazandırma vardır. Bu yüzden gözlem yapmak çok önemlidir. Bu tür metinlerde dura-
ğanlık söz konusudur.
¾ Karşılaştırma, kıyaslama yapmaktır. İki varlık veya durum arasındaki benzerlik, zıtlık gibi durumlardan fayda-
lanma olabileceği gibi bir grubun içerisindeki en iyi, en kötü, en az, en çok gibi durumlarda da yararlanılabilir.
Aşağıdaki metinlerden hangisinde yukarıda bilgileri verilen anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yolunun
ikisinden de yararlanılmıştır?

A) Doğamız her geçen gün daha fazla kirleniyor. İnsanlar acımasızca ve bilinçsizce çevrelerine zarar vermekte.
Bunun sonucu olarak da bitki ve hayvan türleri zarar görmektedir. Hatta daha da önemlisi bazı türler yok olma
tehlikesiyle karşı karşıya. Bu sorunların çözülmesi için insanların bu konularda eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi
gerekmektedir. Daha da önemlisi bilinçlendirme işi okullarda yapılarak çocuklara küçük yaşlarda farkındalık ka-
zandırılmalıdır. Bu çalışmalar sayesinde gelecekteki olası sorunlara çözüm de bulmuş oluruz.

B) Sanırım kitap okumanın faydalarını biliyorsunuz. Bundan söz etmeme gerek yok diye düşünüyorum. Bir taraf-
ta da internet ve bilgisayar oyunları, zamanımızı çalan hırsızlar. Boş vakitlerimizde bir şeyler yapmaya çalışırız.
Kimileri kitap okur, kimileri bilgisayarda vakit harcar. Bana soracak olursanız ben kitap okumayı seçerim. Çün-
kü kitaplar bizim ufkumuzu geliştirmede en önemli unsurdur. Oyunların bize geçici mutluluktan başka verdiği bir
şey yoktur. Üstüne bir de bağımlılık oluşturabilir. Tercih sizin. Ama size tavsiyem, tercihiniz kitap okumak olsun.

C) Yeni taşındığı mahalleye alışmaya çalışıyordu Furkan. Kimseyi tanımıyordu henüz. Sokakta tek başına dola-
şırken az ötede kavga eden çocukları gördü. İki çocuk kendilerinden yaşça küçük bir çocuğa şiddet uyguluyor-
lardı. Furkan bu durumu görmezden gelmedi ve hemen kavganın olduğu yere giderek küçük çocuğu kurtardı.
Yaşça büyük olan çocuklar etraftan başka birileri de gelir düşüncesiyle hemen oradan uzaklaştılar. Furkan ise
önce yere düşen çocuğu kaldırdı. Daha sonra da bakkaldan bir su alarak çocuğun sakinleşmesini sağladı. Göz-
yaşlarına hâkim olamayan küçük çocuk, Furkan’a teşekkür ederek oradan koşarak ayrıldı.

D) Bol ağaçlı, içinde deresi olan bu tatil yöresini hazan mevsiminde çok sevdim. Ailemle doğru bir karar vermenin
mutluluğu içerisindeyim. Dokunulmamış doğasıyla büyüleyici bir yer. Daha önce böyle bir güzellikle karşılaş-
madım desem abartmış olmam sanırım. Kimsenin bilmediği bu eşsiz güzellikteki yerde ağaçlar sanki rüzgârla
dans ediyor. Altın sarısı yaprakların yere dökülmesi de ayrı bir güzellik. Dere kenarlarında yiyecek arayan kü-
çük beyaz kuzular, bunun gibi nice güzellikler…

224